प्रहरी हिरासतभित्र २३ वर्षीय श्रीकृष्ण विक मृत फेला परेको घटनाले देशभर गम्भीर बहस सिर्जना गरेको छ। सिन्धुलीको खुर्कोटस्थित प्रहरी कार्यालयमा भएको यो घटनापछि परिवार, अधिकारकर्मी र सर्वसाधारणले निष्पक्ष अनुसन्धानको माग गरिरहेका छन्। प्रहरीको प्रारम्भिक दाबी आत्महत्या भए पनि घटनासँग जोडिएका विभिन्न तथ्यले अनुसन्धानमाथि प्रश्न उठाएको छ।
यता मृतक परिवारले भने घटनालाई सामान्य रूपमा लिन नसकिने बताएको छ। श्रीकृष्ण विकको शव अझै अस्पतालमा राखिएको छ भने उनकी आमा बिन्दामाया विक न्यायको माग गर्दै आन्दोलनमा छिन्। साथै, दलित अधिकारकर्मीहरूले अन्तरजातीय सम्बन्धका कारण युवकलाई अन्यायपूर्ण व्यवहार गरिएको हुनसक्ने आशंका व्यक्त गरेका छन्। त्यसैले यो घटना केवल एक मृत्युको विषय नभई राज्य संयन्त्रको संवेदनशीलता, प्रहरी जवाफदेहिता र सामाजिक न्यायसँग जोडिएको विषय बनेको छ।
श्रीकृष्ण विक प्रकरणमा परिवारको गम्भीर आरोप
मृतक परिवारका अनुसार श्रीकृष्ण आफ्नी प्रेमिकासँग राजीखुसी विवाह गरेर गाउँ पुगेका थिए। तर केही दिनपछि केटी पक्षले प्रहरीमा उजुरी दिएपछि घटनाले कानुनी मोड लिएको बताइएको छ। परिवारको दाबीअनुसार सुरुमा हराएको निवेदन दिइएको भए पनि पछि बलात्कार र बालविवाहसम्बन्धी मुद्दा अघि बढाइएको थियो।त्यसपछि उनलाई ललितपुरबाट सिन्धुलीको खुर्कोट प्रहरी कार्यालयमा लगिएको थियो। तर परिवारलाई यसबारे पर्याप्त जानकारी नदिइएको आरोप छ। अझै पनि परिवारले पक्राउ प्रक्रिया र अनुसन्धानको शैलीमाथि गम्भीर प्रश्न उठाइरहेको छ। साथै, उनीहरूले अन्तरजातीय सम्बन्धकै कारण घटनालाई संवेदनशील रूपमा नहेरिएको दाबी गरेका छन्।
प्रहरी हिरासत व्यवस्थापनमाथि उठ्यो प्रश्न
घटनापछि बनेको छानबिन समितिले हिरासत व्यवस्थापनमा कमजोरी रहेको निष्कर्ष निकालेको छ। प्रतिवेदनअनुसार थुनुवाको नियमित निगरानी गरिएको थिएन। साथै, जिम्मेवार अधिकारी अनुपस्थित हुँदा वैकल्पिक व्यवस्था पनि गरिएको पाइएन।
यसबाहेक सीसीटीभी फुटेज उपलब्ध नभएको विषयले थप विवाद सिर्जना गरेको छ। प्रहरी प्रशासनले प्राविधिक समस्या देखाए पनि परिवार र अधिकारकर्मीहरूले त्यसलाई सहज रूपमा स्वीकार गरेका छैनन्। त्यसकारण अनुसन्धानको विश्वसनीयतामाथि थप प्रश्न उठेको छ। यस्तै, हिरासतमा रहेका व्यक्तिको सुरक्षाको जिम्मेवारी कसको हो भन्ने विषय पनि बहसको केन्द्रमा पुगेको छ।
श्रीकृष्ण विक घटनाले दलित अधिकार बहस चर्कियो
घटनासँगै सामाजिक विभेदको विषय पनि पुनः चर्चामा आएको छ। दलित अधिकारकर्मीहरूले अन्तरजातीय प्रेम सम्बन्धकै कारण युवकमाथि कडा व्यवहार भएको हुनसक्ने बताएका छन्। उनीहरूका अनुसार दलित समुदायका नागरिकले न्याय पाउन अझै संघर्ष गर्नुपर्ने अवस्था कायमै छ।
यद्यपि राज्यका निकायहरूले निष्पक्ष अनुसन्धान भइरहेको दाबी गरेका छन्। तर आन्दोलनरत पक्षले केवल आश्वासनभन्दा सत्य तथ्य सार्वजनिक हुनुपर्ने माग गरिरहेको छ। यसबीच विभिन्न मानवअधिकार संगठनहरूले पनि घटनाको स्वतन्त्र छानबिन आवश्यक रहेको बताएका छन्। त्यसैगरी सामाजिक सञ्जालमा पनि घटनाबारे व्यापक चर्चा भइरहेको छ।
अनुसन्धान प्रतिवेदनले देखायो कमजोरी
छानबिन समितिको प्रतिवेदनले केही प्रहरी अधिकारीको लापरबाही औंल्याएको छ। हिरासतको सुरक्षा प्रणाली प्रभावकारी नभएको, निगरानी कमजोर रहेको र ड्युटी व्यवस्थापनमा समस्या देखिएको उल्लेख गरिएको छ। त्यसैले केही प्रहरी कर्मचारीमाथि विभागीय कारबाही सिफारिस गरिएको छ।यस्तै, प्रतिवेदनले भविष्यमा यस्ता घटना दोहोरिन नदिन हिरासत सुधार गर्न सुझाव दिएको छ।
चौबीसै घण्टा निगरानी, प्रभावकारी सीसीटीभी प्रणाली र संवेदनशील घटनामा विशेष सतर्कता अपनाउनुपर्ने प्रतिवेदनमा उल्लेख छ। साथै, दलित समुदायसँग सम्बन्धित संवेदनशील घटनामा थप जिम्मेवार ढंगले काम गर्नुपर्ने सुझाव पनि दिइएको छ।
श्रीकृष्ण विक मृत्यु प्रकरणले उठाएको ठूलो सवाल
यो घटनाले नेपालमा प्रहरी हिरासतको सुरक्षा र मानवअधिकारको अवस्थाबारे नयाँ बहस सुरु गरेको छ। पछिल्ला वर्षहरूमा हिरासतभित्र हुने मृत्युका घटनाले प्रहरी प्रणालीमाथि नागरिकको विश्वास कमजोर बनाएको टिप्पणी हुन थालेको छ। त्यसैले राज्यले अब यस्ता घटनालाई सामान्य रूपमा लिन नहुने आवाज उठिरहेको छ।
अर्कोतर्फ, श्रीकृष्ण विक प्रकरणले दलित समुदायको न्याय पहुँच र राज्यको व्यवहारमाथि पनि गम्भीर प्रश्न खडा गरेको छ। यदि घटनाको पारदर्शी अनुसन्धान हुन सकेन भने भविष्यमा यस्ता घटनाले अझ ठूलो सामाजिक असन्तोष जन्माउने चेतावनी अधिकारकर्मीहरूले दिएका छन्।
अहिले परिवारको एउटै माग छ — सत्य बाहिर आओस्, दोषीमाथि कारबाही होस् र न्याय सुनिश्चित गरियोस्।
सबै नयाँ समाचार र अपडेटका लागि mahagadhimai.com सँग रहनुहोस् – यहाँ छ नेपाल र विश्वका ताजा खबरहरू, पहिलो हातमा!
