पोखराको प्रसिद्ध फेवाताल नजिकै निजी व्यवसाय सञ्चालन गर्ने योजनाले स्थानीय प्रशासन र नागरिकबीच नयाँ विवाद सिर्जना गरेको छ। गृहमन्त्री सुधन गुरुङले आठ वर्षअघि भाडामा लिएको १० रोपनी जग्गामा साहसिक पर्यटन गतिविधि सञ्चालन गर्ने योजना बनाएका थिए। तर, नियम कानुन र फेवातालको संरक्षणका कारण उनको योजना अलपत्र परेको छ। फेवातालको पानी, पारिस्थितिकी र प्राकृतिक सौन्दर्यलाई संरक्षण गर्नु आवश्यक छ, र यसै कारण स्थानीय प्रशासनले संरचना निर्माण रोक्ने निर्णय गरेको थियो।
सुधन गुरुङले प्रारम्भमा लाखौं रुपैयाँ लगानी गरेर भवन, स्विमिङ पूल र मनोरञ्जनात्मक संरचना निर्माण गर्न थाले पनि प्रशासनिक अड्चन र कानुनी विवादले योजना रोकियो। त्यसपछि, भाडा पनि नियमित तिर्न नसकिएको कारण जग्गा मालिक र गृहमन्त्रीबीच तनाव बढेको छ। यस विवादले फेवातालको संरक्षण र निजी लगानीबीच सन्तुलन कायम गर्नुको चुनौती देखाएको छ।
फेवातालको संरक्षण र जागरूकता
फेवाताल नेपालको पर्यावरणीय दृष्टिले महत्वपूर्ण स्थल हो। यस तालको प्राकृतिक सौन्दर्य र पारिस्थितिक संरचना टिकाइ राख्न फेवातालको संरक्षण अनिवार्य छ। स्थानीय प्रशासनले फेवाताल वरिपरि अवैध संरचना हटाउने अभियान चलाइरहेको छ। साथै, निजी व्यवसायले जलाशयको प्राकृतिक सीमा उल्लङ्घन नगर्ने सुनिश्चित गर्नु पर्छ।
सुधन गुरुङको वाटर पार्क योजना
सुधन गुरुङले साहसिक पर्यटनको लागि योजना बनाएर स्थानियसँग सम्झौता गरे। उनी मानिसलाई पानीमा फाल्ने खेल, स्विमिङ पूल र अन्य संरचना निर्माण गर्ने तयारीमा थिए। तर, नियम अनुसार तालबाट ६५ मिटर भित्र संरचना बनाउन नपाउने भएपछि योजना रोकियो। यस कारण लगानी अलपत्र परेको छ र भाडा विवाद उत्पन्न भएको छ।
फेवातालको संरक्षण र कानुनी अड्चन
फेवातालको संरक्षण सुनिश्चित गर्न सर्वोच्च अदालतले पहिले नै फैसला गरिसकेको छ। अदालतले पानीको उच्चतम सतहका आधारमा तालभित्र पर्ने जमिन दूषित दर्ता ठहर गरी स्वतः बदर गर्ने निर्णय गरेको छ। त्यसैले, कुनै पनि नयाँ संरचना निर्माण गर्नु अघि कानुनी प्रक्रिया पूरा गर्नु आवश्यक छ।
स्थानीय प्रशासनको भूमिका
पोखरा महानगरपालिकाले फेवाताल वरिपरि किल्ला गाडिसकेको छ र संरचना हटाउने तयारीमा छ। यसले सुनिश्चित गर्छ कि निजी व्यवसायले तालको प्राकृतिक सीमा नउल्लङ्घोस्। साथै, प्रशासनले फेवातालको संरक्षण र पर्यटन विकासबीच सन्तुलन कायम गर्न सक्ने उपायहरू खोजिरहेको छ।
भविष्य र विवाद समाधान
फेवातालको संरक्षण र निजी व्यवसायबीचको द्वन्द्वले स्पष्ट देखाउँछ कि पर्यावरणीय नियमको पालना नगरेको खण्डमा कानुनी विवाद सिर्जना हुन सक्छ। सुधन गुरुङले पनि अब कानुनी उपचार खोज्ने तयारी गरेका छन्। साथै, स्थानीय समुदायले व्यवसायी र प्रशासनबीच सहमति गरेर फेवाताल सुरक्षित राख्न आवश्यक छ।फेवातालको संरक्षणलाई प्राथमिकता दिनु आवश्यक छ। यदि निजी व्यवसायले नियम पालना गरी सुरक्षित संरचना बनायो भने पर्यटन विकास र पर्यावरणीय सुरक्षा दुवै सुनिश्चित गर्न सकिन्छ।
सबै नयाँ समाचार र अपडेटका लागि mahagadhimai.com सँग रहनुहोस् – यहाँ छ नेपाल र विश्वका ताजा खबरहरू, पहिलो हातमा!
