पश्चिम एसियामा चर्किएको युद्धपछि विश्व बजारमा कच्चा तेलको मूल्य बढेसँगै नेपालमा पनि पेट्रोलको भाउ निरन्तर उकालो लागेको छ। यसको प्रत्यक्ष असर कार्यालय जाने कर्मचारी, विद्यार्थी, साना व्यवसायी र दैनिक दुईपांग्रे सवारी प्रयोग गर्ने मध्यमवर्गीय परिवारमा परेको छ। पहिले सामान्य खर्चमा सीमित रहने परिवारहरू अहिले मासिक बजेट मिलाउनै कठिन हुने अवस्थामा पुगेका छन्।
यसैबीच, पेट्रोलको भाउ बढ्दा यातायात खर्च मात्र होइन, सार्वजनिक सवारीको भाडा, बजार मूल्य र घरायसी खर्चसमेत बढेको छ। त्यसैले धेरै परिवारले अनावश्यक यात्रा घटाउने, मनोरञ्जन खर्च कटौती गर्ने र वैकल्पिक साधन खोज्ने प्रयास थालेका छन्। यद्यपि विद्युतीय सवारी दीर्घकालीन समाधानका रूपमा देखिए पनि सबै उपभोक्ताले सहज रूपमा त्यसलाई अपनाउन सकेका छैनन्।
पेट्रोलको भाउ बढ्दा कार्यालय जाने वर्ग सबैभन्दा प्रभावित
काठमाडौंका हजारौं कर्मचारीको मासिक खर्चमा उल्लेख्य वृद्धि भएको छ। पहिले मोटरसाइकल वा स्कुटरमा सहज रूपमा आवतजावत गर्नेहरू अहिले इन्धन खर्चकै कारण चिन्तित छन्। उदाहरणका लागि, सातामा ८ सय रुपैयाँमा पुग्ने पेट्रोल खर्च अहिले १ हजार रुपैयाँभन्दा माथि पुगेको छ। फलस्वरूप, मासिक बचत घट्दै गएको छ।
त्यसैगरी, निजी क्षेत्रका कर्मचारीहरू समयमै कार्यालय पुग्न बाध्य भएकाले खर्च कम गर्ने विकल्प सीमित छन्। त्यस कारण उनीहरूका लागि यातायात खर्च ठूलो आर्थिक बोझ बनेको छ।
सार्वजनिक यातायात र भाडादरमा थप दबाब
पेट्रोल र डिजेलको मूल्य बढेपछि सरकारले सार्वजनिक सवारीको भाडा पनि वृद्धि गरेको छ। त्यसपछि विद्यार्थी, श्रमिक र न्यून आय भएका नागरिक थप समस्यामा परेका छन्। साथै, कतिपय बसहरूले विद्यार्थीलाई दिइने छुटसमेत प्रभावकारी रूपमा लागू नगरेको गुनासो बढेको छ।
यद्यपि सार्वजनिक बस तुलनात्मक रूपमा सस्तो विकल्प भए पनि भीड, ढिलाइ र असुविधाका कारण धेरै कामकाजी वर्ग अझै निजी वा राइड सेयरिङ सेवामै निर्भर छन्।
पेट्रोलको भाउ उकालो लाग्दा राइड सेयरिङ प्रयोगकर्ता मारमा
राइड सेयरिङ सेवा प्रयोग गर्नेहरूका लागि पनि खर्च उल्लेख्य रूपमा बढेको छ। पहिले मासिक ११ हजार रुपैयाँमा आवतजावत गर्ने यात्रुहरूले अहिले १५ हजार रुपैयाँभन्दा बढी खर्च गर्न थालेका छन्। त्यसैले नियमित रूपमा पठाओ वा इनड्राइभजस्ता सेवा प्रयोग गर्नेहरू बजेट दबाबमा परेका छन्।
यसका साथै, चालकहरू पनि महँगो इन्धनका कारण उचित भाडा माग गर्दै विभिन्न समयमा आन्दोलनमा उत्रिएका छन्।
विद्युतीय सवारीतर्फ आकर्षण, तर दुईपांग्रेमा अझै अन्योल
इन्धन महँगिएपछि धेरै उपभोक्ताले विद्युतीय स्कुटर र बाइकबारे जानकारी लिन थालेका छन्। बजारमा याडिया, NIU, Ather, Segway र Gogoro लगायतका ब्रान्ड उपलब्ध छन्।
तर एक पटक चार्ज गर्दा कति दूरी चल्छ, बाटोमा चार्ज सकिए के गर्ने, मर्मत कहाँ गर्ने भन्ने प्रश्नले धेरैलाई निर्णय गर्न कठिन बनाइरहेको छ। त्यसैले चासो बढे पनि खरिद निर्णय अझै सीमित देखिन्छ।
पेट्रोलको भाउ बढ्दै जाँदा ऊर्जा प्रयोगको शैली बदलिँदै
नेपालमा जलविद्युत् उत्पादन बढ्दै जाँदा विद्युतीय सवारी दीर्घकालीन रूपमा सस्तो र वातावरणमैत्री विकल्प बन्न सक्ने सम्भावना बलियो भएको छ। अर्कोतर्फ, लगातार बढ्दो इन्धन मूल्यले नागरिकलाई ऊर्जा उपयोगबारे नयाँ सोच अपनाउन बाध्य बनाइरहेको छ।
अन्ततः, महँगो पेट्रोलले मध्यमवर्गको मासिक बजेट मात्र होइन, जीवनशैली र यातायातको रोजाइसमेत परिवर्तन गरिरहेको छ। आगामी दिनमा चार्जिङ पूर्वाधार र उपभोक्ता विश्वास अझ सुदृढ भए विद्युतीय दुईपांग्रे सवारीको प्रयोग तीव्र रूपमा बढ्न सक्ने देखिन्छ।
सबै नयाँ समाचार र अपडेटका लागि mahagadhimai.com सँग रहनुहोस् – यहाँ छ नेपाल र विश्वका ताजा खबरहरू, पहिलो हातमा!