नेपालको पूँजी बजार अहिले ठूलो बहस र चासोको केन्द्रमा पुगेको छ। व्यवसायी तथा नेपाल उद्योग वाणिज्य महासंघका पूर्वअध्यक्ष शेखर गोल्छा पक्राउ परेपछि सेयर बजारसँग सम्बन्धित गतिविधिमाथि गम्भीर प्रश्न उठ्न थालेका छन्। प्रहरीको केन्द्रीय अनुसन्धान ब्युरो (सीआईबी) ले धितोपत्र बजारमा कथित अनियमित कारोबार, कृत्रिम मूल्य उतारचढाव तथा संगठित लगानी नेटवर्कको आरोपमा अनुसन्धान अघि बढाएको जनाएको छ। यस घटनाले सर्वसाधारण लगानीकर्तादेखि ठूला व्यावसायिक समूहसम्मलाई चिन्तित बनाएको छ।
यसैबीच, सम्पत्ति शुद्धीकरण अनुसन्धान विभागले पनि समानान्तर रूपमा अनुसन्धान जारी राखेको छ। प्रारम्भिक अनुसन्धानका क्रममा केही कम्पनी, लगानीकर्ता र व्यवसायीबीच अस्वाभाविक आर्थिक कारोबार भएको आशंका गरिएको छ। साथै, बिमा कम्पनीमार्फत ठूलो रकम परिचालन गरेर सेयर बजारमा प्रभाव पार्ने प्रयास गरिएको आरोपसमेत अनुसन्धानको केन्द्रमा रहेको बताइएको छ। यही कारण अहिले वित्तीय क्षेत्र, नियामक निकाय र लगानीकर्ताहरूबीच व्यापक चर्चा भइरहेको छ।
शेखर गोल्छा प्रकरणले किन बढायो बजारमा तनाव ?
विशेषज्ञहरूका अनुसार पूँजी बजार विश्वासमा आधारित क्षेत्र हो। जब बजारसँग जोडिएका प्रभावशाली व्यक्तिमाथि अनुसन्धान सुरु हुन्छ, त्यसले लगानीकर्तामा डर र अन्योल सिर्जना गर्छ। यही कारण पछिल्ला दिनमा लगानीकर्ताहरूले बजारको पारदर्शितामाथि प्रश्न उठाउन थालेका छन्।
त्यसैगरी, अनुसन्धानमा संगठित रूपमा लगानी गरेर निश्चित कम्पनीको सेयर मूल्य प्रभावित पारिएको आशंका गरिएको छ। यदि यस्तो आरोप पुष्टि भयो भने यसले नेपालको धितोपत्र बजारको विश्वसनीयतामा गम्भीर असर पार्न सक्छ।
धितोपत्र कारोबारमा के-कस्ता आरोप लागिरहेका छन् ?
अनुसन्धान निकायका अनुसार केही व्यक्तिहरूले मिलेर योजनाबद्ध रूपमा सेयर खरिद–बिक्री गरेको आशंका छ। यसरी गरिएको कारोबारले बजारमा कृत्रिम माग र मूल्य वृद्धि देखाएर अन्य लगानीकर्तालाई आकर्षित गर्ने प्रयास भएको बताइएको छ।
यद्यपि, सबै आरोपहरू अझै अनुसन्धानकै चरणमा छन्। तर प्रारम्भिक विवरणले धितोपत्र बजारमा कानुन विपरीत गतिविधि भएको संकेत गरेको अधिकारीहरूको भनाइ छ। साथै, नियामक निकायले केही कम्पनी र व्यक्तिको वित्तीय विवरणसमेत अध्ययन गरिरहेको बताइएको छ।
शेखर गोल्छा सम्बन्धित कम्पनीहरू पनि अनुसन्धानको घेरामा
अनुसन्धानका क्रममा Himalayan Reinsurance लगायत केही संस्थाको भूमिकामाथि पनि चासो बढेको छ। ती संस्थामार्फत गरिएको लगानी, सेयर खरिद प्रक्रिया तथा वित्तीय निर्णयहरूबारे विस्तृत अध्ययन भइरहेको स्रोतले जनाएको छ।
यसका साथै, केही बैंक खाता रोक्का गरिएको र सम्बन्धित कागजात नियन्त्रणमा लिइएको जानकारी सार्वजनिक भएको छ। त्यसैले अब अनुसन्धान अझ गहिरो चरणमा प्रवेश गरेको अनुमान गरिएको छ।
शेखर गोल्छा पक्राउपछि लगानीकर्तामा बढ्यो चिन्ता
सेयर बजारमा सक्रिय साना लगानीकर्ताहरू अहिले सबैभन्दा बढी चिन्तित देखिएका छन्। बजारमा अनियमितता भएको चर्चा बढेपछि धेरैले आफ्नो लगानीको सुरक्षाबारे प्रश्न उठाएका छन्।
अर्कोतर्फ, केही विश्लेषकहरूले यो अनुसन्धानलाई सकारात्मक रूपमा पनि हेरेका छन्। उनीहरूका अनुसार यदि गलत गतिविधिमा संलग्न व्यक्तिमाथि कारबाही हुन्छ भने यसले भविष्यमा बजारलाई थप पारदर्शी बनाउन मद्दत गर्न सक्छ।
अब अनुसन्धान कुन दिशातर्फ जान सक्छ ?
अनुसन्धान निकायहरूले घटनासँग सम्बन्धित अन्य व्यक्तिहरूमाथि पनि निगरानी बढाएका छन्। साथै, वित्तीय कारोबार, कम्पनीहरूको आन्तरिक निर्णय र लगानी नेटवर्कबारे थप प्रमाण संकलन भइरहेको बताइएको छ।
यदि अनुसन्धानबाट आरोप पुष्टि भएमा सम्बन्धित व्यक्तिहरूमाथि धितोपत्र ऐन, वित्तीय अपराध तथा सम्पत्ति शुद्धीकरण सम्बन्धी कानुनअन्तर्गत कडा कारबाही हुन सक्छ। त्यसैले यो प्रकरण अब नेपालको वित्तीय इतिहासकै ठूलो अनुसन्धानमध्ये एक बन्न सक्ने अनुमान गरिएको छ।
सबै नयाँ समाचार र अपडेटका लागि mahagadhimai.com सँग रहनुहोस् – यहाँ छ नेपाल र विश्वका ताजा खबरहरू, पहिलो हातमा!
